Υπερηχογράφημα Α΄ Τριμήνου – Αυχενικής Διαφάνειας

• Καθορισμός ακριβούς ηλικίας κύησης

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις γυναίκες που δεν μπορούν να θυμηθούν την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου τους, έχουν ακανόνιστη έμμηνο ρύση, ή που έχουν συλλάβει ενώ θηλάζουν ή αμέσως μετά τη διακοπή αντισυλληπτικού δισκίου.

Το υπερηχογράφημα αυτό πραγματοποιείται μεταξύ της 11ης και 13+6ης εβδομάδας κύησης. Το ελάχιστο κεφαλοουραίο μήκος (crown-rump length, CRL) πρέπει να είναι 45 χιλιοστά και το μέγιστο 84 χιλιοστά.

Πραγματοποιείται μέτρηση του μέγεθος του εμβρύου που μας επιτρέπει να υπολογίζουμε την πιθανή ημερομηνία τοκετού (ΠΗΤ – 40 εβδομάδες).

Σε εγκυμοσύνες που η σύλληψη έγινε μέσω Τεχνικών Εξωσωματικής Γονιμοποίησης , η κύηση θα χρονολογηθεί με βάση τις ημερομηνίες της διαδικασίας και όχι με υπερηχογράφημα.

Σε IVF εγκυμοσύνες με φρέσκα έμβρυα η χρονολόγηση της κύησης θα γίνει από την ημέρα της ωοληψίας. Αν χρησιμοποιηθούν κρυοψυγμένα ωάρια, η χρονολόγηση της κύησης θα γίνει από την ημερομηνία της εμβρυομεταφοράς (για κρυοψυγμένη βλαστοκύστη: η χρονολόγηση της κύησης γίνεται από την ημερομηνία της εμβρυομεταφοράς μείον 5 ημέρες)

• Διάγνωση πολύδυμης κύησης

Περίπου το 2% των φυσικών συλλήψεων και το 10% των IVF συλλήψεων οδηγούν σε πολύδυμη κύηση. Το υπερηχογράφημα μπορεί να καθορίσει την χοριονικότητα και την αμνιονικότητα, που αποτελούν πρωταρχικό παράγοντα της έκβασής της πολύδυμης κύησης.

Ο όρος χοριονικότητα δηλώνει τον αριθμό των πλακούντων, ενώ ο όρος αμνιονικότητα δηλώνει τον αριθμό των σάκων.

Αν τα έμβρυα μοιράζονται τον ίδιο πλακούντα, μπορεί να υπάρξουν προβλήματα στην εγκυμοσύνη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, συστήνεται να παρακολουθείται η εγκυμοσύνη στενότερα.

Η αναγνώριση των πολύδυμων κυήσεων και ο καθορισμός της χοριονικότητας και της αμνιονικότητας, που αποτελούν πρωταρχικό παράγοντα της έκβασής τους.

• Η πρώιμη διάγνωση πολλών σημαντικών ανωμαλιών του εμβρύου.

Η χρήση του υπερήχου στο πρώτο τρίμηνο επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση της παρουσίας ορισμένων ανωμαλιών που μπορούν να καθορίσουν την πορεία της εγκυμοσύνης.

Πρόκειται για μια συστηματική εξέταση της ανατομίας του εμβρύου κατά την κύηση περίπου 12 εβδομάδων, παρέχοντας μια σχολαστική εξέταση του εμβρύου: κρανίο και εγκέφαλο, φακούς των ματιών, σκληρή υπερώα, άνω και κάτω άκρα, τις 4 κοιλότητες και την εικόνα 3 αγγείων στην καρδιά, στομάχι, νεφρά, ουροδόχο κύστη, σπονδυλική στήλη, κοιλιακό τοίχωμα, πλακούντας, υμένες και ομφάλιο λώρο.

• Η αξιολόγηση του κινδύνου για το σύνδρομο Down και άλλες χρωμοσωμικές ανωμαλίες.

Κατά τη διάρκεια αυτού του υπερήχου θα υπολογιστεί ο εξατομικευμένος κίνδυνος για την κάθε γυναίκα για αυτήν την εγκυμοσύνη για τις πιο κοινές χρωμοσωμικές ανωμαλίες ( τρισωμία 21 ή σύνδρομο Down, τρισωμία 18 ή σύνδρομο Edwards και τρισωμία 13 ή σύνδρομο Patau ).

Αυτό υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία της μητέρας, τη μέτρηση δύο ορμονών στο αίμα της μητέρας (PAPP-A και free B-HCG) και υπερηχογραφικούς δείκτες όπως η αυχενική διαφάνεια, το ρινικό οστό, η ροή του αίματος μέσω της τριγλώχινας βαλβίδας της καρδιάς του εμβρύου και του φλεβώδους πόρου του εμβρύου. Αυτή η μέθοδος ελέγχου του πρώτου τριμήνου αυξάνει το ποσοστό ανίχνευσης για το σύνδρομο Down στο 90%. Οι γονείς θα λάβουν αναλυτική συμβουλευτική σχετικά με τη σημασία αυτού του κινδύνου και τις διάφορες επιλογές για περαιτέρω έλεγχο, όπως είναι ο επεμβατικός έλεγχος (λήψη χοριακών λαχνών, αμνιοπαρακέντηση) ή το cell free DNA test (ΝΙPT, μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος).

• Υπολογισμός κινδύνου για προεκλαμψία

Η προεκλαμψία , η οποία επηρεάζει περίπου το 2% των κυήσεων, αποτελεί μια μείζονα αιτία περιγεννητικής και μητρικής νοσηρότητας και θνητότητας.

Στόχος του ελέγχου αυτού είναι να εντοπίσει τις εγκύους που διατρέχουν κίνδυνο προεκλαμψίας πριν από τις 37 εβδομάδες κύησης (μια κατάσταση που σχετίζεται με την εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης κατά την εγκυμοσύνη)και τα έμβρυα με αυξημένο κίνδυνο για καθυστερημένη ανάπτυξη .Σε περιπτώσεις αυξημένου ρίσκου (>1/150) χορηγείται προφυλακτικά χαμηλή δόσης ασπιρίνης, η οποία έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την συχνότητα της προεκλαμψίας. Ο υπολογισμός του βασίζεται στον συνδυασμό των μητρικών χαρακτηριστικών, της αρτηριακής πίεσης, της ροής του αίματος στις μητριαίες αρτηρίες της μητέρας και των βιοχημικών παραγόντων που λαμβάνονται από το μητρικό αίμα (PAPP-A και PlGF).

• Τι είναι η αυχενική διαφάνεια

Αυχενική διαφάνεια είναι η υπερηχογραφική εμφάνιση υποδόριου συσσωρευμένου υγρού πίσω από τον εμβρυϊκό αυχένα κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης.

Το μέγεθος της εμβρυϊκής αυχενικής διαφάνειας αυξάνει φυσιολογικά με την ηλικία κύησης, ανάλογα με το μήκος εμβρύου. ‘Αρα, οι «φυσιολογικές τιμές αυχενικής διαφάνειας» είναι ένα εύρος τιμών που διαφοροποείται ανάλογα με την εβδομάδα κύησης.

Σε έμβρυα με χρωμοσωμικές ανωμαλίες, συγγενείς καρδιοπάθειες, σε πολλά γενετικά σύνδρομα, εμβρυϊκές λοιμώξεις, συγγενείς νόσους του κολλαγόνου ή συγγενείς νευρομυϊκές διαταραχές, η αυχενική διαφάνεια είναι αυξημένη.